Śladami Kultury Łemkowskiej

Proponowana wycieczka daje możliwość obejrzenia pamiątek pozostałych po ludności Łemkowskiej,  rusińskiej grupie etnicznej zamieszkująca tereny Beskidu Niskiego, część Beskidu Sądeckiego i Bieszczadów.

Trasa: Kombornia – Sanok – Mokre – Szczawne – Rzepedź – Turzańsk – Komańcza – Zyndranowa – Olchowiec – Krempna - Kombornia
Długość trasy: 200 km
Czas przejazdu: 4 godz.

Łemkowie to rusińska grupa etniczna zamieszkująca tereny Beskidu Niskiego oraz część Beskidu Sądeckiego i Bieszczadów. Jest to ludność posiadająca odrębne obyczaje, język, tradycje oraz budownictwo.
Proponowana wycieczka daje możliwość obejrzenia pamiątek pozostałych po ludności Łemkowskiej.

Sanok oddalony jest od Komborni o 36 km. Znajduje się tu jedno z najpiękniejszych w Europie muzeów na wolnym powietrzu – Muzeum – Skansen Budownictwa Ludowego. Na terenie muzeum prezentowana jest kultura i dorobek takich grup etnograficznych jak Łemkowie, Bojkowie, Pogórzanie i Dolinianie. Zwiedzający mogą obejrzeć ekspozycję malarstwa ikonowego oraz ponad sto budowli drewnianych z okresu od XVII do XX wieku. Budynki posiadają w pełni urządzone i przystosowane do zwiedzania wnętrza.

20 km na południe od Sanoka znajduje się wieś Mokre. Funkcjonuje w niej łemkowska grupa folklorystyczna "Osławianie". W Mokrem znajduje się również cerkiew łemkowska.

Kolejny punkt na trasie wycieczki to oddalona o 10 km miejscowość Szczawne. Wieś leży na szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego. Znajduje się tutaj cerkiew grekokatolicka z drewnianą dzwonnicą wzniesioną w latach 1888-1889. We wnętrzu świątyni polichromia z 1925 roku.

Rzepedź to wieś, która powstała w I poł. XVI wieku. Zamieszkiwali ją i do tej pory zamieszkują Łemkowie. Znajduje się tutaj drewniana cerkiew z 1824 roku pw. Świętego Mikołaja Biskupa oraz dzwonnica z początku XIX wieku. Historia wsi związana jest również z działalnością Wincentego Pola, który po roku 1832 był jej właścicielem.

3 km na wschód od Rzepedzi znajduje się miejscowość Turzańsk. Mieści się tutaj zabytkowy zespół cerkiewny, w którego skład wchodzą: cerkiew grekokatolicka pw. Michała Archanioła wybudowana w latach 1801-1803, drewniana dzwonnica z 1817 roku. Cerkiew łemkowska typu wschodniego zaliczana jest do obiektów szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego.

Z Turzańska trasa wycieczki prowadzi do Komańczy. Z obiektów zabytkowych zachowała się tutaj jedynie dzwonnica bramna z 1834 roku, która mieściła się przy dawnej cerkwi grekokatolickiej wybudowanej w 1802 roku. Cerkiew doszczętnie spłonęła w 2006 roku. Do Komańczy przeniesiono w 1988 roku grekokatolicką cerkiew pw. Opieki Matki Boskiej ze wsi Dudyńce.

W Komańczy znajduje się także klasztor nazaretanek, który był miejscem internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego w latach 1955-1956. Pokój, w którym mieszkał kardynał jest udostępniony do zwiedzania.

Kolejnym punktem wycieczki jest Skansen Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej. We wsi Zyndranowa żywe są tradycje łemkowskie, a ludność miejscowa posługuje się typową gwarą łemkowską.

18 km na północny zachód od Zyndranowej znajduje się Olchowiec. Wieś składa się z 16 posesji. Znajduje się tutaj drewniana cerkiew grekokatolicka z 1934 roku. Do świątyni prowadzi kamienny mostek, będący unikatem na Łemkowszczyźnie.
W części południowej wsi, zwanej Olchowiec-Kolonia znajduje się Muzeum Kultury Łemkowskiej.

Krempna to miejscowość oddalona od Olchowca o 13 km, lokowana na prawie magdeburskim w I poł. XV wieku. Znajduje się tutaj cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana, wybudowana w XVI wieku oraz cmentarz wojenny. Z Krempnej trasa wiedzie przez Duklę do Komborni.